Συνεχίζεται το ατμοσφαιρικό “μπλοκάρισμα” στην Ευρώπη. Ένα έντονο δίπολο στο βόρειο τμήμα, ευνοεί τις βροχές στη Μεσόγειο
Ο συνδυασμός συνθηκών εμποδισμού στο βορειοδυτικό τμήμα της Ευρώπης με ένα πολικής προέλευσης χαμηλό στο ανατολικό τμήμα, έχει χωρίσει την ήπειρο σε δύο τμήματα. Η επιρροή της διάταξης δεν είναι άμεσα αισθητή στη Μεσόγειο, ωστόσο λόγω αυτής αναμένεται η ροή μιας κορεσμένης σε υδρατμούς και σχετικά ασταθούς αέριας μάζας από τα δυτικά προς τα ανατολικά, η οποία θα ευθύνεται για τις βροχές κυρίως στα δυτικότερα τμήματα της χώρα μας κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας (13 έως 19 Οκτωβρίου). Αυτό το αίτιο εκδήλωσης βροχοπτώσεων μοιάζει αρκετά με τα φαινόμενα που εκδηλώθηκαν κατά τη διάρκεια της 28ης Σεπτεμβρίου.
Κατά διαστήματα βροχερή θα είναι η εβδομάδα που διανύουμε (Δευτέρα 13 έως Κυριακή 19 Οκτωβρίου) κυρίως στα δυτικότερα τμήματα της χώρας μας, όπως έχει ήδη γραφτεί στο σχετικό προγνωστικό κείμενο . Οι βροχές θα εκδηλωθούν και σε ένα μεγάλο τμήμα της κεντροδυτικής Μεσογείου επίσης και τα φαινόμενα, όπως θα δούμε και στην ανάλυση που ακολουθεί, έρχονται ως αποτέλεσμα ενός συνεχιζόμενου ατμοσφαιρικού “μπλοκαρίσματος” στην Ευρωπαϊκή αλλά και βορειοαντλαντική κυκλοφορία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι βροχοπτώσεις δεν θα συνοδευτούν από την παρουσία κάποιου οργανωμένου καιρικού συστήματος, θυμίζοντας αρκετά το κύμα βροχών που έπληξε τη χώρα μας στις 28 Σεπτεμβρίου (πρόγνωση και μικρή ανάλυση σχετικά με την κακοκαιρία σε αυτόν τον σύνδεσμο: https://umeteo.com/news/10367 και ανάλυση σχετικά με την προγνωστική ικανότητα του °U-Model σε αυτόν τον σύνδεσμο: https://umeteo.com/news/10447 ). Όπως συνέβη και σε εκείνη την περίπτωση, τα φαινόμενα θα προκύψουν ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης της θερμής θαλάσσιας επιφάνειας της Μεσογείου (η οποία συγχρόνως τροφοδοτεί και με υγρασία την ατμόσφαιρα) με τις σχετικά ψυχρότερες αέριες μάζες υψηλότερα – ένας συνδυασμός που δημιουργεί ανοδικές κινήσεις στην ατμόσφαιρα και συνθήκες κορεσμού σε μεγάλο βάθος.
Στην παρακάτω εικόνα παρουσιάζεται το σύνολο του υετού (βροχή, χιόνι, χαλάζι) για τις επόμενες 7 ημέρες (από τις 06 ώρα UTC της Δευτέρας 13/10 έως και τις 18 UTC της Κυριακής 19/10) σύμφωνα με τον μέσο όρο όλων των προγνωστικών σεναρίων (προγνώσεις πολλαπλού δείγματος – ensembles) του παγκόσμιου προγνωστικού συστήματος GFS. Παρατηρούμε τα υψηλότερα ποσά υετού στο κεντρο/δυτικό τμήμα της Μεσογειακής λεκάνης, έως και το Ιόνιο και τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας, ενώ, στον αντίποδα, ιδιαίτερα χαμηλά ποσά εντοπίζονται στο ηπειρωτικό τμήμα της Ευρώπης και στη νότια Σκανδιναβία. Στην εικόνα έχει σημειωθεί επίσης και η κίνηση της κορεσμένης και σχετικά ασταθούς αέριας μαζας, η οποία εκκινεί από την περιοχή των Βαλεαρίδων και της βορειοανατολικής Ισπανίας, φτάνοντας μέχρι και τα δυτικά τμήματα της χώρας μας.

Στην επόμενη εικόνα παρουσιάζεται η απόκλιση του προβλεπόμενου υετού σε σχέση με τον μέσο όρο αυτής της περιόδου (13 έως 20 Οκτωβρίου) όπου, με εξαίρεση το κεντρικό / δυτικό τμήμα της Μεσογείου, οι συνθήκες θα είναι αρκετά ξηρές στο σύνολο της Ευρωπαϊκής ηπείρου.

Η συνοπτική ανάλυση των χαρτών στην ισοβαρική στάθμη των 500 hpa, μπορεί να μας αποκαλύψει την αιτία της απόκλισης που μεταφράζεται και σε σχετικά αυξημένες βροχές στα δυτικότερα της χώρας μας, αλλά και να μας δώσει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη του καιρού. Έτσι λοιπόν, στην επόμενη εικόνα, παρουσιάζεται ο χάρτης του μέσου όρου των γεωδυναμικών υψών σε αυτό το επίπεδο λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα προγνωστικά σενάρια (ensembles) του GFS για το διάστημα από τη Δευτέρα 13/10 έως το Σάββατο 18/10. Παρατηρούμε έντονα θετική απόκλιση στην περιοχή των Βρετανικών νησιών και του βορείου Ατλαντικού έως και την Ισλανδία που υποδηλώνει την ύπαρξη εμποδισμού και ταυτόχρονα την αρνητική απόκλιση στην ανατολική Ευρώπη και στη Ρωσία, όπου αναπτύσσεται ένα πολικής προέλευσης χαμηλό βαρομετρικό.

Οι περιοχές που καλύπτονται από αντικυκλωνικές συνθήκες, ο καιρός αναμένεται σχετικά καλός με μεγάλο θερμοκρασιακό εύρος κατά τη διάρκεια της ημέρας (χαμηλές θερμοκρασίες το πρωί και υψηλές το μεσημέρι) και πιθανή εμφάνιση ομίχλης. Στις υπόλοιπες περιοχές (Ρωσία & Ανατολική Ευρώπη), θα πρέπει να περιμένουμε ψυχρό καιρό με διαστήματα ασθενών βροχών ή και χιονοπτώσεων στα πολύ βόρεια γεωγραφικά πλάτη. Από την άλλη πλευρά, το μεγαλύτερο τμήμα της Μεσογείου καθώς επίσης και η χώρα μας βρίσκονται νοτιότερα αυτών των δύο ατμοσφαιρικών σχηματισμών, με μια γενικότερη Δ ροή σε μέση / ανώτερη τροπόσφαιρα (μπορούμε να τη διαπιστώσουμε μέσω των ισοϋψών καμπυλών), η οποία μεταφέρει τις κορεσμένες και σχετικά ασταθείς αέριες μάζες από τα δυτικά προς τα ανατολικά, προκαλώντας και τις έντονες βροχές.
Η παραπάνω διάταξη, έχει χωρίσει την Ευρώπη στα δύο και θερμοκρασιακά. Στον επόμενο χάρτη παρουσιάζεται ο μέσος όρος των προγνωστικών σεναρίων της απόκλισης της θερμοκρασίας στην ισοβαρική στάθμη των 850 hpa για όλο το διάστημα μεταξύ Δευτέρας 13/10 και Σαββάτου 18/10.
Η χώρα μας, μαζί με τα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη, θα ανήκει στις περιοχές με ψυχρότερο του κανονικού καιρό – κάτι που το βιώνουμε ήδη αυτές τις ημέρες.

Η τάση για εμποδισμό στην δυτική Ευρώπη / βόρειο Ατλαντικό φαίνεται να διαρκεί τουλάχιστον μέχρι και τις αρχές της επόμενης εβδομάδας (Δευτέρα 20 Οκτωβρίου), κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα τον ίδιο τύπο καιρού σχεδόν πανευρωπαϊκά. Στη συνέχεια, διαφαίνεται μια αλλαγή η οποία θα αναλυθεί στη συνέχεια.
Στην επόμενη κινούμενη εικόνα διαδοχικών στιγμιοτύπων (GIF) παρουσιάζεται ο μέσος όλων των προγνώσεων πολλαπλού δείγματος (ensembles) της επιφανειακής ατμοσφαιρικής πίεσης (πίεση στο επίπεδο της μέσης στάθμης της θάλασσας) για διαστήματα 5 ημερών. Η πρώτη εικόνα αφορά στο διάστημα μεταξύ 13 και 18 Οκτωβρίου, η επόμενη στο διάστημα μεταξύ 14 και 19 Οκτωβρίου και ούτω καθ’εξής μέχρι το διάστημα 19- 24 Οκτωβρίου.

Αυτό που παρατηρούμε είναι μια σημαντική αλλαγή στη διάταξη των συστημάτων κατά την οποία παρατηρούμε πτώση των πιέσεων στο βορειοδυτικό τμήμα της Ευρώπης, στη Μεγάλη Βρετανία και στο βόρειο Ατλαντικό, με ένα δευτερεύον κέντρο χαμηλών πιέσεων στην κεντροδυτική Μεσόγειο και στη βορειοδυτική Αφρική.
Με βάση αυτή τη διάταξη αυτό που θα πρέπει να περιμένουμε είναι η στροφή σε νότια ροή στην ανατολική Μεσόγειο και στη χώρα μας, κάτι που αρχικά σημαίνει άνοδο της θερμοκρασίας ενδεχομένως σε υψηλότερες του κανονικού τιμές έως και τουλάχιστον την Παρασκευή 24 Οκτωβρίου. Η ύπαρξη χαμηλότερων πιέσεων στην κεντροδυτική Μεσόγειο υποδεικνύει ότι η συγκεκριμένη περιοχή παρουσιάζει αυξημένες πιθανότητες να επηρεαστεί από κάποια κακοκαιρία / οργανωμένο σύστημα. Το συγκεκριμένο σύστημα θα μπορούσε να κινηθεί ανατολικότερα επηρεάζοντας και τη χώρα μας, αλλά για να συμβεί αυτό θα πρέπει να ισχύουν κάποιες προϋποθέσεις, οι οποίες δεν είναι ακόμη δυνατόν να διερευνηθούν.
Η τάση για άνοδο της θερμοκρασίας επιβεβαιώνεται μόνο εν μέρει από το ακόλουθο διάγραμμα όπου στο πάνω τμήμα παρουσιάζονται οι προγνώσεις πολλαπλού δείγματος (ensembles) για τη θερμοκρασία στην ισοβαρική στάθμη των 850 hpa (περίπου 1500μ). Με λευκό χρώμα απεικονίζεται ο μέσος όρος όλων των σεναρίων, με κόκκινο ο κλιματικός μέσος όρος ενώ με έντονο πράσινο χρώμα, η κύρια πρόγνωση του μοντέλου.

Παρατηρούμε ότι ενώ μέχρι τις 17-18 Οκτωβρίου τα περισσότερα σενάρια συμφωνούν σε μια αρνητική θερμοκρασιακή απόκλιση κατά 3-4° σε σχέση με τον κλιματικό μέσο όρο, στη συνέχεια η σχετική πλειοψηφία των σεναρίων συμπεριλαμβανομένου και του βασικού (έντονο πράσινο), παρουσιάζει άνοδο – γεγονός που αποτυπώνεται στη λευκή γραμμή. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να αγνοηθεί το ότι υπάρχει και μια σημαντική μερίδα η οποία απεικονίζει μια σχετική πτώση, αν και δεν φαίνεται να παρουσιάζει κάποιο μοτίβο.
Στο κάτω τμήμα του παραπάνω διαγράμματος παρουσιάζονται τα προγνωστικά σενάρια του υετού. Είναι φανερό ότι δεν μπορούμε να οδηγηθούμε σε κάποιο σαφές συμπέρασμα, εκτός από το οτι για το διάστημα μεταξύ 19 και 25 Οκτωβρίου, σε πολλά σενάρια προβλέπεται η εκδήλωση υετού στην περιοχή των Αθηνών.
Σύνοψη / Συμπεράσματα
Διαστήματα βροχών κυρίως στα δυτικότερα τμήματα της χώρας αναμένονται και αυτήν την εβδομάδα (13-19 Οκτωβρίου) στη χώρα μας. Το αίτιο εκδήλωσής τους είναι παρόμοιο με αυτό της 28ης Σεπτεμβρίου όπου τα φαινόμενα οργανώθηκαν χωρίς την παρουσία κάποιου συνοπτικού αιτίου / μετωπικής επιφάνειας, απλώς και μόνο της αρκετά θερμότερης θάλασσας σε σχέση με τα υπερκείμενα ατμοσφαιρικά στρώματα, παρουσία μιας σχεδόν κορεσμένης σε υγρασία αέριας μάζας.
Αυτήν την φορά η ροή μιας αντίστοιχης αέριας μάζας θα διευκολυνθεί από τα δυτικότερα τμήματα της Μεσογείου προς την περιοχή μας λόγω της διάταξης των συστημάτων στην Ευρώπη: Στα βορειότερα τμήματα παρατηρούμε την ύπαρξη ενός ισχυρού αντικυκλώνα στα δυτικά με συνθήκες καλοκαιρίας και σχετικά υψηλών θερμοκρασιών, ενώ στα ανατολικά ένα πολικής προέλευσης χαμηλό φέρνει βροχές ή και χιονοπτώσεις. Η ψυχρή αέρια μάζα, βρίσκει διέξοδο και προς την περιοχή μας με αποτέλεσμα τις ψυχρότερες του κανονικού συνθήκες ταυτόχρονα με την εκδήλωση των βροχοπτώσεων.
Το μοτίβο αυτό φαίνεται να αντιστρέφεται μετά την Κυριακή 19 Οκτωβρίου όπου παρατηρούμε μια γενικότερη αλλαγή στη διάταξη των συστημάτων στην Ευρώπη και στο βόρειο Ατλαντικό με πτώση των πιέσεων και διάλυση των αντικυκλωνικών στο βορειοδυτικό τμήμα της ηπείρου. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη ΝΔ ροής στην ευρύτερη περιοχή μας και πιθανή άνοδο των θερμοκρασιών έως και την Παρασκευή 24 Οκτωβρίου. Η ταυτόχρονη τάση για χαμηλές πιέσεις και στην κεντροδυτική Μεσόγειο, ίσως σηματοδοτήσει ένα νέο γύρο βροχοπτώσεων κατά το διάστημα αυτό.
Πηγές / Παραπομπές
- Οι χάρτες της δημοσίευσης προέρχονται από την ιστοσελίδα https://tropicaltidbits.com