Είναι αλήθεια πως ένας ακόμη τρόπος κατηγοριοποίησης του πληθυσμού θα μπορούσε να είναι μεταξύ των ανθρώπων που τους αρέσει η θάλασσα και εκείνων που προτιμούν το βουνό. Η ερώτηση “βουνό ή θάλασσα” είναι τόσο συνηθισμένη, σχεδόν όσο και η ερώτηση “τί καιρό θα κάνει αύριο”, ίσως γιατί η δεύτερη κατά κάποιον τρόπο εμπεριέχεται στην πρώτη!

Φαίνεται πως παραπάνω δίλημμα γίνεται εντονότερο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν οι περισσότεροι αναζητούν λίγη δροσιά! Ο λόγος είναι προφανής: Τόσο τα βουνά όσο και οι παράκτιες / νησιωτικές περιοχές, έχουν για διαφορετικούς λόγους, σαφώς χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με πεδινές ή αστικές: Τα βουνά λόγω του υψομέτρου ενώ οι παράκτιες και νησιωτικές περιοχές λόγω της γειτνίασής τους με υδάτινους όγκους αρκετά χαμηλότερης θερμοκρασίας που λειτουργούν ως “φυσικό κλιματιστικό”.

Σε αυτού του είδους την άτυπη “κόντρα”, ποιός είναι ο νικητής; Την απάντηση μπορεί να μας τη δώσει το °U-Model, το μετεωρολογικό μοντέλο του °Umeteo, (καθημερινή ανανέωση και χάρτες εδώ: https://umeteo.com/maps ), μέσω της θερμοκρασιακής προσομοίωσης στα 2μ. Μάλιστα, οι συνθήκες του Σαββατοκύριακου 22-23 Αυγούστου είναι “ιδανικές” για μια τέτοια σύγκριση καθώς ο καιρός προβλέπεται αρκετά ζεστός (ήπιος καύσωνας), όπως γράφτηκε και στο σχετικό άρθρο της ιστοσελίδας “Ήπιος καύσωνας το Σαββατοκύριακο – Ζεστή και η τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου με τοπικές καταιγίδες” ( https://umeteo.com/featured/11983 ).

Αυτήν την περίοδο του έτους, οι υψηλότερες θερμοκρασίες σημειώνονται γύρω στις 4 το μεσημέρι. Συνεπώς, ο ακόλουθος χάρτης της θερμοκρασίες αυτήν την χρονική στιγμή για την Κυριακή 23 Αυγούστου είναι αρκετά ενδεικτικός των μέγιστων θερμοκρασιών στη χώρα:

Μέσω της χρωματικής διαβάθμισης εύκολα παρατηρούμε την μεγάλη αντίθεση μεταξύ ηπειρωτικών και νησιωτικών περιοχών, αργά το μεσημέρι της Κυριακής 23/8, ωστόσο παρατηρούμε και άλλες ιδιαιτερότητες:

Α. Δεν είναι όλα τα νησιά το ίδιο “δροσερά”. Για παράδειγμα τα νησιά σε όλο τον ανατολικό άξονα του Αιγαίου καθώς και η Κρήτη παρουσιάζουν υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις υπόλοιπες νησιωτικές περιοχές του Αιγαίου (αλλά και τα Επτάνησα).

Β. Όπως αναμένεται, οι πολύ ορεινές περιοχές της χώρα μας είναι σαφώς δροσερότερες από τις περιοχές χαμηλότερου υψομέτρου, με θερμοκρασίες < 30° .

Γ. Την ίδια στιγμή όμως, υπάρχει μια περιοχή του Αιγαίου, που εκτείνεται από τον Άγιο Ευστράτιο και τη Σκύρο έως και τις νοτιοανατολικές Κυκλάδες (Αμοργός) όπου η μέγιστη θερμοκρασία φαίνεται να είναι παρόμοια χαμηλή με τη θερμοκρασία πολύ ορεινών περιοχών της χώρας (κοντά στους 25°).

Ο ανταγωνισμός μοιάζει μεγάλος!

Οι μέγιστες θερμοκρασίες, αποτελούν τη μισή αλήθεια για το πόσο “ζεστή” είναι μια περιοχή. Αυτό όμως που χαρακτηρίζει το υπόλοιπο μισό της ημέρας είναι οι ελάχιστες θερμοκρασίες. Για να είμαστε “δίκαιοι” λοιπόν, θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν και αυτές, προκειμένου να επιλέξουμε τον “νικητή” !

Έτσι λοιπόν, στην επόμενη εικόνα παρουσιάζονται οι θερμοκρασίες στις 6 το πρωί της ίδιας ημέρας (Κυριακή 23 Αυγούστου), ώρα κατά την οποία έχουμε συνήθως την μικρότερη τιμή της ημερήσιας διακύμανσης:

Όπως και πριν, μπορούμε σε μια γενική ματιά να δούμε μέσω της χρωματικής διαβάθμισης κάποιες αντιθέσεις. Το πρώτο που διαπιστώνουμε είναι ότι τα ηπειρωτικά τμήματα της χώρας είναι σε γενικές γραμμές ψυχρότερα σε σχέση με τα παράκτια. Τον γενικό αυτόν κανόνα όμως φαίνεται να μην ακολουθεί και πάλι η ίδια περιοχή του Αιγαίου από τον Άγιο Ευστράτιο / Σκύρο / κεντρικό τμήματα έως και τις νοτιοανατολικές Κυκλάδες, καθώς η θερμοκρασία είναι ανάλογη (ή και χαμηλότερη) κάποιων ηπειρωτικών τμημάτων κυρίως όσον αφορά τα νοτιότερα! Αυτό φυσικά δεν ισχύει για βορειότερες και ορεινότερες περιοχές, οι οποίες παρουσιάζουν την τάση για σαφώς χαμηλότερες θερμοκρασίες ακόμη και σε σχέση με αυτήν την “ψυχρή” θαλάσσια περιοχή στο Αιγαίο.

Ποιός είναι ο νικητής;

Λαμβάνοντας υπόψιν μόνο τις ακραίες τιμές της ημερήσιας θερμοκρασίες στις 6 το πρωί και στις 4 το μεσημέρι, βλέπουμε πως μπορεί αργά το μεσημέρι οι θερμοκρασίες σε αρκετές νησιωτικές περιοχές να είναι ανάλογες των ηπειρωτικών τμημάτων, τη νύχτα και νωρίς το πρωί, τα ορεινά / ηπειρωτικά τμήματα είναι σαφώς ψυχρότερα. Μπορούμε λοιπόν να υποθέσουμε ότι εν τέλει, οι μεγάλου υψομέτρου περιοχές της ηπειρωτικής χώρας είναι εν τέλει δροσερότερες στο σύνολο της ημέρας, κυρίως λόγω των νυχτερινών / πρωινών θερμοκρασιών.

Εάν λοιπόν κάποιος αναζητάει δροσιά και απόδραση από τον καλοκαιρινό καύσωνα, ίσως είναι προτιμότερο να … “πάρει τα βουνά”, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από την κοινή εμπειρία! Όπως όμως συμβαίνει και με τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, όταν κάτι “κερδίζεις”, την ίδια στιγμή πάντα “χάνεις” κάτι άλλο! Στην προκειμένη περίπτωση, είναι η ίδια η θάλασσα και ο τρόπος ζωής κοντά σε αυτήν, με όλα τα θετικά που προσφέρει. Εν τέλει, ο,τι κι αν λένε οι αριθμοί ή τα μετεωρολογικά μοντέλα, τα πάντα είναι ζήτημα προσωπικών προτιμήσεων – όπως του γράφοντος ο οποίος της έχει επίσης ιδιαίτερη…αδυναμία!

Πόσο ψηλά θα πρέπει να φτάσω για να δροσιστώ – ένα χρήσιμο “tip”

Αν το κίνητρο είναι μόνο η αναζήτηση δροσιάς, η επιστήμη της ατμόσφαιρας μπορεί να μας δώσει μια εύκολη και γρήγορη απάντηση κάνοντας μια απλή μαθηματική πράξη.

Στην κατώτερη τροπόσφαιρα ο μέσος όρος πτώσης της θερμοκρασίας καθ’ύψος είναι οι 0,6° / 100μ (ή αλλιώς 6° / 1000μ). Αυτό σημαίνει ότι εάν στην Αθήνα έχουμε 40 βαθμούς το μεσημέρι, τότε στην κορυφή του Υμηττού (1024μ) θα πρέπει να υπολογίζουμε γύρω στους 34 βαθμούς την ίδια χρονική στιγμή.

Σε γενικές γραμμές και θεωρώντας χαμηλές τιμές σχετικής υγρασίας (κάτω του 40%), η ζώνη των 30-33° βαθμών είναι για τους περισσότερους ανθρώπους η περιοχή όπου αρχίζουν να αισθάνονται ζέστη. Συνεπώς αναζητούμε περιοχές όπου η θερμοκρασία θα πρέπει να είναι σίγουρα κάτω των 33° μια ζεστή καλοκαιρινή ημέρα με 40° σε πεδινές μηδενικού υψομέτρου περιοχές, δηλαδή περιοχές με υψόμετρο
y = ((40-33)*1000) / 6 = 7000 / 6 = 1160μ περίπου και άνω!

Εάν φυσικά η θερμοκρασία στα πεδινά είναι παραπάνω (πχ 43 βαθμοί), ή η θερμοκρασία που αισθανόμαστε καλά είναι χαμηλότερη (πχ 30 βαθμοί) τότε το υψόμετρο που θα πρέπει να φτάσουμε αυξάνεται αρκετά, σε βαθμό που ενδεχομένως να μην υπάρχει κατοικημένη περιοχή της χώρας που να μας καλύπτει !