Ισχυρές καταιγίδες τις επόμενες ώρες στη βορειοδυτική χώρα: Τυφώνας Έριν, προγνωστική αβεβαιότητα και η εκτίμηση του °Umeteo

Είχε ήδη γραφτεί στη μεσοπρόθεσμη εκτίμηση του καιρού από το μεσημέρι της Τρίτης 26 Αυγούστου ( https://umeteo.com/blogs/10135 ) πως “Το Σάββατο 30/8 θα είναι μια αρκετά θερμή ημέρα, από το μεσημέρι και μετά ο καιρός θα αλλάξει από τα βορειοδυτικά, δηλαδή στο βόρειο Ιόνιο / Ήπειρο, με βροχές / καταιγίδες (πιθανότατα ισχυρές), οι οποίες το βράδυ προς Κυριακή είναι πιθανό να επεκταθούν και σε άλλες περιοχές της δυτικής χώρας, στη Θεσσαλία καθώς και σε κεντρική και δυτική Μακεδονία“.
Η παραπάνω εκτίμηση φαίνεται να επαληθεύεται σύμφωνα με τις τελευταίες δορυφορικές εικόνες (σχήμα 1 παρακάτω) αλλά και τις τελευταίες προγνώσεις των προγνωστικών μοντέλων (σχήμα 2, 3 & 4 παρακάτω). Η ανίχνευση της εξέλιξης του καιρού ωστόσο δεν ήταν εύκολη καθώς η πορεία αλλά και η ένταση της εν λόγω διαταραχής κατέστη δύσκολα προβλέψιμη από τα προγνωστικά μοντέλα (περισσότερα στην τελευταία παράγραφο του κειμένου)
Ενημέρωση 30/8/25 – 13:30
Πολυκυτταρική καταιγίδα πλησιάζει τις ακτές της Αλβανίας και εισέρχεται προς την ενδοχώρα. Στην παρακάτω κινούμενη εικόνα διαδοχικών στιγμιοτύπων [1] (gif), παρουσιάζεται η δορυφορική στο φάσμα του υπέρυθρου από τα μεσάνυκτα του Σαββάτου 30/8 έως και τις 13:00. Με κίτρινα στίγματα σημειώνεται η κεραυνική δραστηριότητα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επόμενες ώρες μέχρι και το μεσημέρι της Κυριακής 31 Αυγούστου, τόσο για την Αλβανία (η οποία θα πληγεί από ισχυρά φαινόμενα) όσο και για τη χώρα μας.
Η τελευταία πρόγνωση του °U-Model [2] (με αρχικές και οριακές συνθήκες τον προγνωστικό κύκλο της Παρασκευής 29/8 και ώρα 12UTC του GFS), δείχνει να ταυτίζεται σε αρκετά σημεία με την πραγματικότητα, τουλάχιστον ως προς τη θέση του μετώπου – προβλέποντας όμως ασθενέστερα φαινόμενα σε σχέση με αυτό που διαφαίνεται τουλάχιστον από τη δορυφορική εικόνα και την ανίχνευση ηλεκτρικών εκκενώσεων:

Η εξέλιξη μέχρι και το μεσημέρι της Κυριακής 31/8
- Τα φαινόμενα αναμένεται να επεκταθούν σε μεθοριακές περιοχές της Ηπείρου και της δυτικής Μακεδονίας τις απογευματινές και βραδινές ώρες του Σαββάτου και αναμένονται κατά τόπους ισχυρά με αυξημένη πιθανότητα χαλαζοπτώσεων. Αυξημένη πιθανότητα να επηρεαστούν και οι Παξοί / Κέρκυρα και προς την αλλαγή της ημέρας και νοτιότερα τμήματα της Ηπείρου και της δυτικής Μακεδονίας.
- Από την αλλαγή της ημέρας μέχρι και το μεσημέρι της Κυριακής ισχυρές καταιγίδες αναμένονται στο βόρειο Ιόνιο, σε αρκετά τμήματα της Ηπείρου και πρόσκαιρα και στο κεντρικό Ιόνιο καθώς και κατά τόπους στη δυτική Στερεά. Σε όλες τις περιοχές η πιθανότητα χαλαζοπτώσεων είναι αυξημένη. Καταιγίδες θα σημειωθούν και στη δυτική Μακεδονία, σε δυτική / βόρεια Θεσσαλία τοπικά καθώς και σε τμήματα της κεντρικής Μακεδονίας.
Η πρόβλεψη του °U-Model συμβαδίζει αρκετά με την παραπάνω εκτίμηση (αν και απεικονίζει τα φαινόμενα σε μικρότερη ένταση και έκταση). Στην επόμενη κινούμενη εικόνα παρουσιάζεται ο προβλεπόμενος υετός με προγνωστικό βήμα 1 ώρας από το Σάββατο 30/8 – 13:00 έως και την Κυριακή 31/8 – 14:00:

Ο συνολικός προβλεπόμενος υετός για όλο το προγνωστικό διάστημα (Παρασκευή 29/8 – 15:00 έως Δευτέρα 1/9 – 15:00), το οποίο συμπεριλαμβάνει το πέρασμα του μετώπου, απεικονίζεται στο παρακάτω χάρτη:

Παρατηρήσεις
- Ενδιαφέρον παρουσιάζει η απεικόνιση μιας ζώνης υετού σε μεθοριακά τμήματα της δυτικής / κεντρικής / ανατολικής (τοπικά) Μακεδονίας. Η εκδήλωση των συγκεκριμένων φαινομένων δείχνει να μην επηρεάζεται από ορεογραφικούς παράγοντες αν και η έντασή τους είναι ισχυρότερη στα δυτικότερα. Αυτό υποδηλώνει το γεγονός ότι η εκδήλωσή τους οφείλεται κυρίως σε δυναμικά αίτια (με κυριότερη την αποκλίνουσα διεύθυνση του ανέμου στα υψηλότερα στρώματα). Είναι πιθανό τα συγκεκριμένα φαινόμενα να προκληθούν από κάποιο σύστημα καταιγίδων μέσης κλίμακας.
- Από την άλλη πλευρά σε Επτάνησα, Ήπειρο, Δυτική Στερεά και κατά τόπους σε βορειοδυτική και βόρεια Πελοπόννησο παρατηρούμε ζώνες υετού (που θα προκληθούν από μεμονωμένες καταιγίδες). Σε αυτήν την περίπτωση τα αίτια εκδήλωσης είναι περισσότερο η θερμική αστάθεια (έντονη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ κατώτερης και μέσης / ανώτερης τροπόσφαιρας) και η ορογραφία (λόγω της Πίνδου).
Σχόλιο: Προγνωστική αστάθεια των μοντέλων
Οι τελευταίες προβλέψεις των προγνωστικών μοντέλων δείχνουν να συμβαδίζουν πλέον με την πραγματικότητα όπως εξελίσσεται μέχρι και αυτήν την ώρα. Ωστόσο, τις προηγούμενες ώρες & ημέρες, η αβεβαιότητα υπήρξε αρκετά έντονη σχετικά με την ένταση της διαταραχής και τις περιοχές που θα βρεθούν υπό την επιρροή της (σχήμα και μέγεθος). Κατά συνέπεια και η πραγματική εικόνα μπορεί να είναι λίγο διαφορετική σε σχέση με τα όσα απεικονίζονται στο σχήμα 4 – κυρίως όσον αφορά το πόσο νότια μπορεί να φτάσει η ζώνη υετού που εμφανίζεται στα βόρεια της χώρας!
Στην παρακάτω κινούμενη εικόνα (gif) παρουσιάζονται οι διαδοχικές προγνώσεις του GFS για την ίδια ημέρα & ώρα – στόχο, τα μεσάνυκτα προς Κυριακή 31 Αυγούστου (00UTC), εκκινώντας από τον προγνωστικό κύκλο του Σαββατου 23 Αυγούστου – 00 UTC, φτάνοντας διαδοχικά μέχρι και τον προγνωστικό κύκλο του Σαββάτου 30 Αυγούστου – 00 UTC. Η πρόγνωση αφορά την παράμετρο του στροβιλισμού και του γεωδυναμικού ύψους στην ισοβαρική στάθμη των 500 hpa – παράμετροι που είναι κρίσιμης σημασίας για την εκδήλωση φαινομένων μέσης κλίμακας, όπως τα καιρικά μέτωπα [3].

Παρατηρούμε πως, ενώ στην αρχή υπήρχε μεγάλη ασυμφωνία ως προς την εμφάνιση της συγκεκριμένης διαταραχής στην περιοχή μας, στη συνέχεια η παρουσία της σταθεροποιείται, αλλά την ίδια στιγμή είναι δύσκολο να καθοριστεί η ακριβής θέση, το σχήμα και το μέγεθός της.
Αντίστοιχη αβεβαιότητα εμφάνισε και το προγνωστικό σύστημα του °Umeteo. Στην παρακάτω κινούμενη εικόνα, απεικονίζεται ο ωριαίος υετός για την Κυριακή 31 Αυγούστου – 01:00 έως 02:00 τοπική ώρα σύμφωνα με τα διαδοχικά τρεξίματα 28/8 – 00UTC, 28/8 – 12UTC, 29/8 – 00UTC, 29/8 – 12UTC:

Η προγνωστική αστάθεια είναι αρκετά φυσιολογική ιδίως όταν ο χρονικός ορίζοντας ξεπερνάει τις 3-4 ημέρες. Αυτή τη φορά όμως, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι υπήρξε περισσότερη του τυπικού ακόμη και μερικές ώρες πριν την εκδήλωση του φαινομένου. Σε αυτό – θεωρούμε – οτι συμβάλλει και η προέλευσή της, η οποία ήταν ο ίδιος ο τυφώνας Έριν, ο οποίος επηρέασε τις νοτιοανατολικές ΗΠΑ σχεδόν 10 ημέρες νωρίτερα! Το σύστημα ακολούθησε βορειοανατολική τροχιά και ενσωματώθηκε στην κυκλοφορία μέσων γεωγραφικών πλατών του Ατλαντικού προκαλώντας μια σειρά από αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Σε ξεχωριστό (επόμενο) άρθρο θα γίνει ειδική αναφορά στο πως ο τυφώνας Έριν διαμόρφωσε κατά πολύ τον καιρό της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης, καταφέρνοντας να φτάσει μέχρι και τη χώρα μας!
Πηγές / Παραπομπές
- Οι δορυφορικές εικόνες προέρχονται από την ιστοσελίδα: https://meteologix.com
- Όλοι οι χάρτες του °U-Model στην ακόλουθη διεύθυνση: https://umeteo.com/maps
- Στην ιστοσελίδα https://tropicaltidbits.com παρουσιάζονται χάρτες από διάφορα παγκόσμια προγνωστικά μοντέλα με δυνατότητα αναζήτησης σε προηγούμενους προγνωστικούς κύκλους.