Χαρακτηριστικό της δυναμικής του συστήματος είναι το γεγονός ότι υπήρξαν μεμονωμένα “τρεξίματα” των παγκόσμιων μοντέλων, τα οποία προέβλεψαν την εξέλιξή του σε τροπικό κυκλώνα κατά τη διάρκεια της Τετάρτης. Αν και κάτι τέτοιο τελικά δεν συνέβη, επρόκειτο για ένα ούτως ή άλλως δυνητκά επικίνδυνο σύστημα, το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει πλημμυρικά επεισόδια σε περιοχές της νότιας χώρας.

Γενική προσομοίωση του συστήματος

Στο πρώτο βίντεο, παρουσιάζονται σε αντιπαραβολή οι δορυφορικές εικόνες της Τρίτης 15 Σεπτεμβρίου ¹ στο φάσμα του υπέρυθρου, με την πρόγνωση της μεταβλητής OLR (Outgoing Longwave Radiation), ανά μία ώρα:

Στο δεύτερο βίντεο πραγματοποιείται η ίδια σύγκριση αλλά για τις 16 Αυγούστου 2026:

Αν και πρόκειται για την ίδια κακοκαιρία, η σύγκριση πραγματοποιείται σε δύο διαφορετικά βίντεο διότι χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικοί προγνωστικοί κύκλοι του μοντέλου: Η πρόγνωση της πρώτης ημέρας (15/9/26), προέρχεται από τον προγνωστικό κύκλο της 14ης Σεπτεμβρίου – 12 UTC, ενώ η πρόγνωση της δεύτερης ημέρας (16/9/26), προέρχεται από τον προγνωστικό κύκλο της 15ης Σεπτεμβρίου – 12 UTC. O λόγος που συμβαίνει αυτό είναι διότι σε συνθήκες όπου τα φαινόμενα είναι τοπικής κλίμακας και οφείλονται σχεδόν αποκλειστικά στις ανοδικές κινήσεις της ατμόσφαιρας (convection ²), είναι προτιμότερο να συγκρίνουμε την τελευταία διαθέσιμη πρόγνωση ενός μοντέλου.

Από τα παραπάνω μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι το °U-Model κατάφερε να αποδώσει με αρκετά ρεαλιστικό τρόπο την εξέλιξη και την κίνηση των συστημάτων καταιγίδων στην περιοχή του νοτίου Ιονίου και νοτίου Κρητικού πελάγους. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η ανάπτυξη των καταιγίδων οφείλονταν σχεδόν αποκλειστικά στις ανοδικές κινήσεις που προκύπτουν λόγω της θερμής θαλάσσιας επιφάνειας. Αυτό αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον έλεγχο της παραμετροποίησης του μοντέλου, ιδίως όσον αφορά την επιλογή των κατάλληλων σχημάτων φυσικής. Εκτός αυτού, υπήρξε μια καλή ευκαιρία και για την ορθότητα των δεδομένων της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας, η οποία τροφοδότησε με ενέργεια τα φαινόμενα.

Προσομοίωση υετού

Η ανάπτυξη των καταιγίδων, μέσα από την προσομοίωση των δορυφορικών εικόνων, έδωσε αρκετά ρεαλιστικά αποτελέσματα. Ωστόσο, η προγνωστική παράμετρος του υετού είναι εξίσου σημαντική για την αξιολόγηση της προγνωστικής ικανότητας του μοντέλου.

Στην επόμενη εικόνα, παρατίθεται το συνολικό ύψος βροχής για τη χώρα, όσον αφορά διάστημα 14/9/26 – 12 UTC έως 17/9/26 – 12 UTC (προγνωστικός κύκλος: 14/9/26 – 12 UTC).

Η εκτίμηση του ύψους βροχής της κακοκαιρίας, με βάση τις διαθέσιμες καταγραφές των ΜΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, μέχρι και τις 16:30 της Τετάρτης 16 Σεπτεμβρίου παρατίθεται στην επόμενη εικόνα ³:

Συγκρίνοντας τις δύο παραπάνω εικόνες, διαπιστώνουμε πως για τις περισσότερες περιοχές της χώρας η προσομοίωση του °U-Model ήταν αρκετά κοντά στην πραγματικότητα καταφέρνοντας σε πολλές περιπτώσεις να προβλέψει σωστά τα τοπικά μέγιστα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Κρήτη, καθώς τα παραπάνω φαινόμενα αλληλεπίδρασαν με το πολύπλοκο ανάγλυφο του νησιού, ακόμη υψηλότερα δίνοντας τοπικά μέγιστα όπως στην περιοχή του ΧΥΤΑ Νέων Γαλήνων Ηρακλείου (114 mm), στην Ιερά Μονή Χαλέπας (97 mm), στο Κολυμβάρι Χανίων (82 mm) και σε άλλες περιοχές κυρίως των νομών Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου με ύψη βροχής που ξεπέρασαν τα 40 mm ⁴. Σε αυτήν την περίπτωση το °U-Model φαίνεται πως υποεκτίμησε τα συνολικά ύψη βροχής.

Θεωρούμε πως για την σωστή προσομοίωση των παραπάνω, απαιτείται μοντέλο πολύ υψηλής ανάλυσης αντίστοιχο με αυτό που έχει αναπτυχθεί για την περιοχή του Παρνασσού.

Σύνοψη / Συμπεράσματα

Μεταξύ Τρίτης 15 και Τετάρτης 16 Σεπτεμβρίου 2026, ισχυρό σύστημα καταιγίδων, το οποίο είχε αναπτυχθεί ήδη από την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου στον κόλπο της Σύρτης, κινήθηκε προς το νότιο Ιόνιο και στη συνέχεια το νότιο Κρητικό πέλαγος, επηρεάζοντας κυρίως την Πελοπόννησο και την Κρήτη. Οι καταιγίδες είχαν ως αίτιο δημιουργίας τις πολύ υψηλές επιφανειακές θερμοκρασίες των υδάτων στην περιοχή ενώ η δυναμική τους ήταν αρκετά μεγάλη, ικανή ώστε να εξελιχθούν και να οργανωθούν σε κυκλώνα τροπικών χαρακτηριστικών.

Επρόκειτο για θερμικά φαινόμενα με πηγή τροφοδοσίας τη θάλασσα και ως εκ τούτου μια καλή περίπτωση μελέτης της συμπεριφοράς του °U-Model (WRF V.4.1.4) σε συνθήκες γενικευμένης αστάθειας πάνω από τη θάλασσα χωρίς την επίδραση συνοπτικών παραγόντων. Συγκρίνοντας τη δορυφορική εικόνα με την προσομοίωσή της καθώς και τα συνολικά ύψη υετού με την οπτικοποίηση των καταγραφών των ΜΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, διαπιστώνουμε ότι η αριθμητική πρόγνωση υπήρξε αρκετά κοντά στην πραγματικότητα, καταφέρνοντας να αποδώσει σε αρκετές περιπτώσεις τα τοπικά μέγιστα. Εξαίρεση αποτελεί η Κρήτη, όπου οι καταγραφές υπήρξαν πολύ μεγαλύτερες του αναμενόμενου, κάτι που αποδίδεται στην αλληλεπίδραση των φαινομένων με την τοπογραφία του νησιού.

Πηγές / Παραπομπές

1. Οι δορυφορικές εικόνες προέρχονται από την ιστοσελίδα https://meteologix.com
2. https://en.wikipedia.org/wiki/Atmospheric_convection
3. Πηγή εικόνας το άρθρο του meteo.gr : https://www.meteo.gr/article_view.cfm?entryID=4319
4. Η πληροφορία προέρχεται από την ιστοσελίδα https://cretaweather.gr