Πρώτη είσοδος Χειμώνα στην Ευρώπη. Η χώρα μας στον αντίποδα
Στο άρθρο αυτό αναλύεται η ατμοσφαιρική κυκλοφορία αυτής της εβδομάδας σε βόρειο ημισφαίριο, στην περιοχή του Ατλαντικού αλλά και στην Ευρώπη και η επιρροή στη διαμόρφωση των καιρικών συνθηκών τόσο στην Ευρώπη όσο και στη χώρα μας. Πρόκειται για τη συνέχεια μιας σειράς άρθρων που ξεκίνησαν να δημοσιεύονται από την αρχή του Φθινοπώρου με τη βοήθεια χαρτών στις στάθμες των 500 hpa και των 850 hpa, της απόκλισης της επιφανειακής θερμοκρασίας του βορείου Ατλαντικού αλλά και μέσω της χρήσης δεικτών τηλεσυνδέσεων όπως ο ΝΑΟ και ΑΟ.
Εισαγωγή – Η κατάσταση την εβδομάδα 17 – 23 Νοεμβρίου
Φαίνεται πως η περίοδος από τις 6 Νοεμβρίου και έως τουλάχιστον τις 20 του μηνός αποτελεί ένα ακόμη διάστημα έντονων αντικυκλωνικών τάσεων στα πολύ βόρεια τμήματα του Ατλαντικού, με επίκεντρο αυτή τη φορά τη Γροιλανδία. Όπως θα δούμε και στη συνέχεια μέσω της βοήθειας χαρτών της ισοβαρικής στάθμης των 500 hpa, αυτό θα προκαλέσει την δημιουργία ενός εκτεταμένου “blocking” (εμποδισμού) στο βορειοδυτικό Ατλαντικό. Αυτό θα έχει ως συνέπεια την οργάνωση ενός ιδιαίτερα εκτεταμένου αυλώνα από τα πολικά γεωγραφικά πλάτη έως και τη βορειοδυτική Αφρική, συμπεριλαμβάνοντας κι ένα μεγάλο τμήμα της Ευρώπης.
Η ανάπτυξη του εμποδισμού στη Γροιλανδία και η δημιουργία του αυλώνα στο δυτικό τμήμα της Ευρώπης, θα προκαλέσει διαδοχικές κακοκαιρίες και αξιοσημείωτα χαμηλές θερμοκρασίες σε ένα μεγάλο τμήμα της ηπείρου καθώς και τις πρώτες χιονοπτώσεις σε αρκετά χαμηλά υψόμετρα κατά την επόμενη εβδομάδα (17-23 Νοεμβρίου) ακόμη και σε περιοχές της νοτιοανατολικής Ισπανίας. Από την άλλη πλευρά, η χώρα μας και τα νότια Βαλκάνια, θα βρεθούν στο θερμό τομέα με καλοκαιρία και υψηλές θερμοκρασίες. Αξίζει να παρατηρήσουμε το γεγονός ότι η ψυχρή εισβολή στην Ευρώπη, έρχεται περίπου 7-10 ημέρες μετά από ένα αντίστοιχο (ακραίο) γεγονός που έπληξε τις νοτιοανατολικές ΗΠΑ.
Σε αυτό το άρθρο:
- Πραγματοποιείται ανάλυση της κατάστασης μέσω χαρτών όσον αφορά την εβδομάδα 17 – 23 Νοεμβρίου, πρώτα σε βόρειο ημισφαίριο εστιάζοντας έπειτα και στην Ευρώπη. Χρησιμοποιούνται χάρτες γεωδυναμικών υψών των 500 και θερμοκρασίας των 850 hpa ως απόκλιση από τις κλιματικές τιμές.
- Παρατίθενται και σχολιάζονται χάρτες απόκλισης της επιφανειακής θερμοκρασίας θάλασσας (SST) στο βόρειο Ατλαντικό καθώς και του δείκτη ΝΑΟ. Φαίνεται ότι το φαινόμενο της αρνητικής απόκλισής τους στη ζώνη όπου έχουμε τη διέλευση του ρεύματος του βορείου Ατλαντικού (AMOC) συνεχίζεται, γεγονός που υποδηλώνει την παρατεταμένη εξασθένησή του. Επιπροσθέτως, οι δείκτες ΝΑΟ / ΑΟ παρουσιάζουν έντονα αρνητικές αποκλίσεις, γεγονός που υποδηλώνει έντονη μεσημβρινότητα στην περιοχή του βορείου Ατλαντικού και στα πολικά γεωγραφικά πλάτη.
Ανάλυση της κατάστασης στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία για την εβδομάδα 17-23 Νοεμβρίου
500 hpa – Βόρειο Ημισφαίριο: Η επόμενη κινούμενη εικόνα διαδοχικών στιγμιοτύπων απεικονίζει το γεωδυναμικό ύψος στην ισοβαρική στάθμη των 500hpa καθώς και την απόκλισή του από τον κλιματικό μέσο όρο για το διάστημα από τις 8 Νοεμβρίου έως και τις 23 Νοεμβρίου ανά μία ημέρα (στις 12UTC). Τα στιγμιότυπα από τις 6 έως τις 13 Νοεμβρίου πρόκειται για analysis πεδία που προκύπτουν με βάση τις μετεωρολογικές καταγραφές. Τα επόμενα στιγμιότυπα έως και τις 23 Νοεμβρίου, πρόκειται για τον μέσο όρο όλων των προγνωστικών σεναρίων (ensembles) και καθώς η απόκλισή τους αυξάνεται, τείνουν σταδιακά προς τον κλιματικό μέσο όρο.
Καθώς τα 500hpa βρίσκονται περίπου στο μέσον της τροπόσφαιρας, οι συγκεκριμένοι χάρτες αποτελούν μια πρώτη ένδειξη περιοχών ανάπτυξης υφέσεων (χαμηλότερα του κλιματικού μέσου όρου γεωδυναμικά ύψη – μπλε) αλλά και περιοχών καλοκαιρίας (υψηλότερα του κλιματικού μέσου όρου γεωδυναμικά ύψη – κόκκινο).

Αξίζει να σημειώσουμε τρεις παρατηρήσεις:
- Ένα πολύ ισχυρό πεδίο υψηλών πιέσεων πάνω από τη Γροιλανδία, το οποίο αναπτύσσεται από την αρχή του διαστήματος (6 Νοεμβρίου) έως και περίπου τις 20 του μηνός. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη μετατόπιση των διαταραχών / ατμοσφαιρικών κυματισμών σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη του βορείου Ατλαντικού.
- Εάν εστιάσουμε στην περιοχή του Ατλαντικού και της δυτικής Ευρώπης (δεξί τμήμα του χάρτη) θα διαπιστώσουμε την προς τα ανατολικά ροή των συστημάτων (δηλαδή προς τη Μεσόγειο) έως τις 10 Νοεμβρίου. Πρόκειται για το σύστημα που προκάλεσε τις τελευταίες βροχές στη χώρα. Στη συνέχεια, η ροή αλλάζει και παρατηρούμε τη δημιουργία ενός στάσιμου ατμοσφαιρικού κύματος (trough) το οποίο εκτείνεται σε ένα αξιοσημείωτα μεγάλο εύρος, από το Βόρειο Πόλο έως και τις Κανάριες νήσους. Αυτό έρχεται ως αποτέλεσμα των ακραία αντικυκλωνικών συνθηκών στη Γροιλανδία.
- Την απότομη εκβάθυνση του αυλώνα στην περιοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία προκάλεσε ένα πολύ πρώιμο κύμα ιδιαίτερα χαμηλών θερμοκρασιών έως και τον κόλπο του Μεξικού1 στην αρχή του διαστήματος, μεταξύ 6 και 10 Νοεμβρίου.
500 hpa – Ευρώπη: Είναι φανερό ότι αυτό που παρατηρούμε είναι μια έντονη αλλαγή μοτίβου ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας σε όλο σχεδόν το βόρειο ημισφαίριο, με το ατμοσφαιρικό “blocking” της Γροιλανδίας (το οποίο επεκτείνεται και στο βόρειο Καναδά), να κυριαρχεί. Από αυτήν την αλλαγή θα επηρεαστεί και η Ευρώπη – κατά συνέπεια θα πρέπει να περιμένουμε κι έναν διαφορετικό τύπο καιρού στο σύνολο της ηπείρου.
Οι ίδιες ατμοσφαιρικές παράμετροι της πρώτης εικόνας (μέσος όρος προγνωστικών σεναρίων γεωδυναμικού ύψος στα 500hpa), παρουσιάζονται και στην επόμενη, αλλά με τη διαφορά ότι πλέον εστιάζουμε στην Ευρώπη, για το διάστημα από τις 10 έως τις 23 Νοεμβρίου ανά μία ημέρα.

Παρατηρήσεις:
- Στην αρχή του διαστήματος (έως 14 Νοεμβρίου), χαμηλές πιέσεις (όπως εκφράζονται από τα γεωδυναμικά ύψη) κυριαρχούν στο ανατολικό τμήμα της Μεσογείου (και στη χώρα μας), οι οποίες συνδυάζονται με σαφώς υψηλότερες (αντικυκλωνικές συνθήκες) στην κεντρική Ευρώπη. Οι χαμηλές πιέσεις στην περιοχή μας συσχετίζονται με το κύμα βροχών των προηγούμενων ημερών – το οποίο μετακινείται πλέον προς τη Μέση Ανατολή.
- Καθώς ο παραπάνω συνδυασμός υποχωρεί, δημιουργείται ένας εκτεταμένος ατμοσφαιρικός κυματισμός σε δυτική Ευρώπη / δυτική Μεσόγειο με την εγκατάσταση ενός πεδίου χαμηλών πιέσεων σε αυτές τις περιοχές (longwave trough). Εδώ θα πρέπει να περιμένουμε την ανάπτυξη υφέσεων (κύματα κακοκαιριών) στην επιφάνεια, αλλά και σταδιακά χαμηλότερες θερμοκρασίες. Ταυτόχρονα, στις περιοχές της Ευρώπης από το γεωγραφικό μήκος των Βαλκανίων και ανατολικότερα, οι πιέσεις είναι υψηλότερες διότι θα βρεθούν στην άλλη πλευρά του ατμοσφαιρικού κυματισμού. Με βάση τις ισοϋψείς, θα πρέπει να αναμένουμε ΝΔ ροή στην ατμόσφαιρα (θερμές αέριες μάζες) και καλύτερες συνθήκες οι οποίες μπορεί να διαταράσσονται μόνο από το γρήγορο πέρασμα μετώπων (shortwave troughs) που κινούνται περιφερειακά του μεγάλου κυματισμού.
850 hpa – Ευρώπη: Πρώτο κύμα ψύχους
Η ανάπτυξη του αυλώνα (longwave trough) στο δυτικό τμήμα της ηπείρου, έχει αντίκτυπο και στη θερμοκρασία. Το αποτέλεσμα του συνδυασμού με τις πολύ υψηλές πιέσεις στη Γροιλανδία είναι η ώθηση πολύ ψυχρών αερίων μαζών από τις πολικές περιοχές προς τη δυτική Ευρώπη. Συνεπώς, με μια μικρή καθυστέρηση σε σχέση με ο,τι συνέβη στο βόρειο τμήμα της Αμερικανικής ηπείρου, θα παρατηρήσουμε ένα αντίστοιχο κύμα ψύχους και στην Ευρώπη μετά τις 17 Νοεμβρίου.
Στην επόμενη GIF εικόνα, βλέπουμε τί συμβαίνει λίγο χαμηλότερα στην ατμόσφαιρα, στην ισοβαρική στάθμη των 850 hpa (γύρω στα 1450-1550 μέτρα υψόμετρο) για την περίοδο από τις 10 έως τις 23 Νοεμβρίου ανά 12 ώρες. Πρόκειται και πάλι για το μέσο όρο των προγνωστικών σεναρίων για τη θερμοκρασία σε αυτή τη στάθμη και αυτό που παρουσιάζεται είναι η απόκλισή της από την κλιματική τιμή (μέσος όρος της περιόδου 1981-2010). Επιλέγουμε αυτήν την παράμετρο διότι μπορεί να μας δώσει μια γενική εικόνα των αερίων μαζών (ψυχρές – θερμές). Η ισοβαρική στάθμη των 850 mb είναι η καταλληλότερη διότι ενώ βρίσκεται αρκετά κοντά στην επιφάνεια, δεν επηρεάζεται ιδιαίτερα από τις ενδοημερήσιες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις.

Παρατηρήσεις
- Στην αρχή του διαστήματος (10-11 Νοεμβρίου) δεν υπάρχει ομοιομορφία. Στην περιοχή μας η θερμοκρασία σε αυτήν την στάθμη είναι ελαφρώς χαμηλότερη λόγω της διαταραχής που μας επισκέφθηκε.
- Στη συνέχεια, παρατηρούμε μια πολύ έντονη άνοδο της θερμοκρασίας έως και τις 16 Νοεμβρίου στο σύνολο σχεδόν της Ευρωπαϊκής ηπείρου σε τιμές πολύ παραπάνω από τα κλιματικά δεδομένα (+14 έως +16°). Ανάλογη απόκλιση κατά τους θερινούς μήνες προκαλεί συνήθως πολύ ισχυρό κύμα καύσωνα. Αυτήν την περίοδο όμως το αποτύπωμα στις επιφανειακές θερμοκρασίας είναι σχετικά ασθενέστερο λόγω και της επίδρασης του φαινομένου της θερμοκρασιακής αναστροφής 2 – δηλαδή της αύξησης της θερμοκρασίας καθ’ύψος στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας ιδίως τις νυχτερινές / πρωινές ώρες, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό ψυχρότερου αέρα πολύ χαμηλά.
- Από τις 16-17 Νοεμβρίου και μετά, η κατάσταση αντιστρέφεται με την εμφάνιση ενός κύματος πολύ ψυχρών αερίων μαζών από τα πολύ βόρεια τμήματα του Ατλαντικού προς την κεντρική και δυτική Ευρώπη με αρνητικές αποκλίσεις κατά 6-8 βαθμούς τουλάχιστον. Το ψυχρό κύμα φτάνει σε πολύ νότια γεωγραφικά πλάτη, επηρεάζοντας και τη ΒΔ Αφρική αλλά και περιοχές όπως η Μαδέιρα και οι Κανάριες νήσοι των οποίων το γεωγραφικό πλάτος είναι μόλις 32º και 28° βόρειο αντίστοιχα.
- Μετά τις 16-17 Νοεμβρίου και τουλάχιστον έως και τις 23 του μηνός, η χώρα μας και τα νότια Βαλκάνια αποτελούν τις μόνες περιοχές της Ευρώπης όπου θα επικρατήσει θερμότερος καιρός.
Η εξέλιξη του καιρού στη χώρα μας
Αναφορικά με την εξέλιξη του καιρού στη χώρα μας, περισσότερες λεπτομέρειες υπάρχουν στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://umeteo.com/featured/10835
Όλες οι προγνώσεις, μπορούν να αναζητηθούν στην ακόλουθη ιστοσελίδα: https://umeteo.com/blogs/pages/1
Θερμοκρασίες στο βόρειο Ατλαντικό & Δείκτες NAO / AO
Σε όλες τις προηγούμενες αναλύσεις από την αρχή του Φθινοπώρου 6, παρατίθενται χάρτες απόκλισης της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας του βορείου Ατλαντικού σε σχέση με την κλιματική τιμή. Οι συγκεκριμένοι χάρτες αποτελούν έναν τρόπο εντοπισμού τυχόν αλλαγών στο ρεύμα του βορείου Ατλαντικού (παρακλάδι του θερμού ρεύματος του κόλπου του Μεξικού – AMOC). Ο λόγος που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα αυτό είναι διότι υπάρχει μια αμφίδρομη σχέση μεταξύ του θερμού θαλάσσιου ρεύματος και της ροής των συστημάτων στον Ατλαντικό 3 . Παρατηρούμε λοιπόν ότι, από την αρχή του Φθινοπώρου μέχρι και τώρα, οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του Ωκεανού στην συγκεκριμένη περιοχή εμφανίζονται σαφώς χαμηλότερες των κλιματικών τιμών – γεγονός που υποδηλώνει εξασθενημένη ροή.
Στον παρακάτω χάρτη απεικονίζεται η απόκλιση της θερμοκρασίας σε σχέση με την κλιματική τιμή για τις 14 Νοεμβρίου, ενώ στον επόμενο απεικονίζεται η αλλαγή της απόκλισης σε βάθος 7 ημερών (8-15 Νοεμβρίου).


Διαπιστώνουμε την ύπαρξη έντονων θετικών αποκλίσεων στην περιοχή βόρεια / βορειοδυτικά και δυτικά του νησιωτικού συμπλέγματος των Αζορών, δηλαδή στη ζώνη διέλευσης του ρεύματος. Επιπροσθέτως, δεν διαπιστώνεται κάποια σαφής αλλαγή σε αυτήν την τάση σε βάθος 7 ημερών καθώς θετικές τιμές εναλλάσσονται με αρνητικές.
Όσον αφορά την ατμοσφαιρική κυκλοφορία στην περιοχή, ο δείκτης ΝΑΟ υποδηλώνει τον βαθμό ζωνικότητας / μεσημβρινότητας στη ροή των ανέμων στη μέση τροπόσφαιρα (500 hpa). Αρνητικές τιμές υποδηλώνουν μεσημβρινή ροή, αντικυκλωνικές τάσεις στο βόρειο Ατλαντικό και τάση για ψυχρότερο καιρό σε δυτική και κεντρική Ευρώπη, ενώ θετικές τιμές υποδηλώνουν ζωνική ροή και ενισχυμένο Ισλανδικό χαμηλό με αποτέλεσμα δυτική ροή στην Ευρώπη και περισσότερο ήπιο και βροχερό καιρό 4 . Θα πρέπει να σημειωθεί ωστόσο ότι ο τρόπος υπολογισμού του έχει διαφοροποιηθεί σε σχέση με το παρελθόν και δεν λαμβάνει πλέον υπόψιν σταθερά σημεία (Αζόρες / Ισλανδία) 5 .

Φαίνεται ότι ο δείκτης αυτός βρίσκεται σε αρνητικές τιμές από τις 15 Οκτωβρίου και μετά με εξαίρεση μόνο ένα μικρό διάστημα στις αρχές του Νοεμβρίου όπου παρατηρείται μια μικρή έξαρσή του. Σε προηγούμενη αρθρογραφία έχει επισημανθεί μέσω της παρατήρησης συνοπτικών χαρτών ότι τα διαστήματα έντονης μεσημβρινότητας και εξασθενημένης κυκλωνικής ροής στον Ατλαντικό είναι από τις 23 Σεπτεμβρίου έως τις 22 Οκτωβρίου και εκ νέου από τις 6 Νοεμβρίου έως και περίπου τις 20 του μηνός. Η γενική αρνητική εικόνα του δείκτη συμβαδίζει με την παρατήρηση των χαρτών, αλλά για το διάστημα μετά τις 15 Οκτωβρίου Η συγκεκριμένη ασυμφωνία πιθανώς οφείλεται στην αυξημένη δραστηριότητα των τροπικών κυκλώνων έως και περίπου τα μέσα του Οκτώβρη, οι οποίοι ακολούθησαν τροχιά προς αρκετά βόρεια γεωγραφικά πλάτη, δημιουργώντας “θόρυβο” στον υπολογισμό του. Ενδεχομένως κάποιον ρόλο παίζει και η διαφορετική μεθοδολογία υπολογισμού του, αλλά αυτό θα μπορούσε να διαπιστωθεί καλύτερα με την σύγκριση των τιμών μεταξύ των δύο μεθόδων.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και ο δείκτης ΑΟ αν και κινείται σε ελαφρώς υψηλότερες τιμές. Αξιοσημείωτη είναι ωστόσο η πτώση του σε αρκετά αρνητικές τιμές από τις 6-7 Νοεμβρίου και μετά, κάτι που συσχετίζεται με την ανάπτυξη του πολύ ισχυρού εμποδισμού στη Γροιλανδία.

Συνδυαστικά οι δύο δείκτες δείχνουν ότι από τις 6 Νοεμβρίου και μετά, συμβαίνει μια γενικότερη απορρύθμιση της ζωνικής ροής τόσο στα πολικά όσο και στα μέσα γεωγραφικά πλάτη (στον Ατλαντικό). Αυτός ο συνδυασμός συσχετίζεται πάντα με πολύ έντονες ψυχρές εισβολές σε βόρεια και δυτική Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, για όσο ο συγκεκριμένος δείκτης παραμένει σε αρνητικές τιμές, οι πιθανότητες για ψυχρό καιρό στη χώρα μας είναι μειωμένες διότι η εκδήλωση ψυχρής εισβολής στη χώρα μας, προϋποθέτει ανάπτυξη εμποδισμού εντός της Ευρώπης – κάτι που σπανίως συνδυάζεται με αρνητικό δείκτη ΑΟ.
Σε γενικές γραμμές, διαπιστώνουμε πολύ μεγάλη απόκλιση των σεναρίων μετά τις 20 Νοεμβρίου, φανερώνοντας πολύ μικρή προγνωσιμότητα και ως εκ τούτου δεν μπορεί να καθοριστεί ο τύπος της κυκλοφορίας (ζωνική / μεσημβρινή) σε αυτές τις περιοχές. Αυτό επηρεάζει ιδιαίτερα και την προγνωσιμότητα σε δυτική Ευρώπη και βόρεια Αμερική, καθώς ψυχρές εισβολές σε αυτές τις περιοχές έχουν συνήθως ως προέλευση εμποδιστικά φαινόμενα σε πολύ βόρεια γεωγραφικά πλάτη.
Σύνοψη
Από το τέλος του Σεπτεμβρίου έχουν αρχίσει να παρατηρούνται παρατεταμένα διαστήματα κατά τα οποία η κυκλοφορία του βορείου Ατλαντικού εμφανίζεται εξασθενημένη. Το πρώτο εντοπίζεται κατά την περίοδο μεταξύ 23 Σεπτεμβρίου και 22 Οκτωβρίου και το δεύτερο κατά την περίοδο μεταξύ 6 και 20 Νοεμβρίου. Όσον αφορά το δεύτερο, αποτυπώνεται και στους δείκτες Βορειοαντλαντικής Ταλάντωσης (ΝΑΟ) και Αρκτικής Ταλάντωσης (ΑΟ), οι οποίοι εμφανίζουν έντονα αρνητικές αποκλίσεις. Από την άλλη πλευρά όμως, το πρώτο διάστημα δεν αποτυπώνεται το ίδιο κυρίως στο δείκτη ΝΑΟ, κάτι που ενδεχομένως να οφείλεται στην αυξημένη δραστηριότητα και κίνηση των τροπικών κυκλώνων στα μέσα γεωγραφικά πλάτη του Ωκεανού ή ακόμη και στη διαφοροποίηση του τρόπου υπολογισμού του σε σχέση με το παρελθόν.
Η εξασθένηση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας στο βόρειο Ατλαντικό, φαίνεται να συσχετίζεται και με την εξασθένηση του θαλάσσιου ρεύματος (ως παρακλάδι του ρεύματος του κόλπου του Μεξικού), γεγονός που αποτυπώνεται και στην απόκλιση της επιφανειακής θερμοκρασίας σε σχέση με τις κλιματικές τιμές. Αυτή η συμπεριφορά παρατηρείται έντονα ήδη από την αρχή του Φθινοπώρου, όπως έχει αναλυθεί και σε προηγούμενα άρθρα 6 . Συνέπεια των παραπάνω, θα πρέπει να υποθέσουμε ότι όσο παρατηρούμε αυτήν την εικόνα στα Ωκεάνια ρεύματα, θα πρέπει αντιστοίχως να περιμένουμε και μια παρόμοια συμπεριφορά στη ροή των συστημάτων στην περιοχή αλλά και στη δυτική Ευρώπη.
Το Φθινόπωρο έως τώρα μας έχει δώσει διάφορα παραδείγματα (μοτίβα) κυκλοφορίας εντός της Ευρώπης και μπορούμε επίσης να υποθέσουμε το γεγονός ότι θα έχουμε μια παρόμοια συμπεριφορά και στη συνέχεια. Αστάθμιτοι παράγοντες ωστόσο αποτελούν οι πιθανές εμφανίσεις εμποδισμών εντός άλλων περιοχών όπως για παράδειγμα στη Σκανδιναβία ή στην Ρωσία. Όσον αφορά τη χώρα μας, προς το παρόν παρατηρούμε τρεις διαφορετικές καταστάσεις:
- Ροή διαταραχών από τα δυτικότερα της Μεσογείου προς την περιοχή μας οι οποίες προκαλούν αρκετές βροχοπτώσεις, εφ’όσον κατά περιόδους παρατηρούνται τάσεις ανάπτυξης υψηλών πιέσεων σε κεντρική / βόρεια ή και βορειοανατολική Ευρώπη. Αυτές οι συνθήκες προκύπτουν με αρνητικό δείκτη ΝΑΟ και ουδέτερες ή θετικές τιμές του δείκτη ΑΟ.
- Βόρεια ροή, ψυχρός καιρός / ψυχρές εισβολές, καθώς παρατηρούμε τάσεις εμποδισμού σε κεντροδυτική Ευρώπη. Οι συγκεκριμένες τάσεις αναπτύσσονται όταν έχουμε σχετικά εντονότερη κυκλωνική δραστηριότητα στο βόρειο Ατλαντικό. Αυτές οι συνθήκες προκύπτουν με ουδέτερο ή θετικό ΑΟ και ΝΑΟ και πρόκειται για τα μεσοδιαστήματα χαλάρωσης του γενικότερου μοτίβου.
- Αρκετά θερμές συνθήκες όπως η εβδομάδα που διανύουμε όταν υπάρχει έξαρση της μεσημβρινότητας (ροή ανέμων σε άξονα Β-Ν) σε Ατλαντικό και πολικά γεωγραφικά πλάτη. Αυτές οι συνθήκες προκύπτουν κατά κανόνα με αρνητικές τιμές των δεικτών ΝΑΟ και ΑΟ.
Πηγές
- Σχετικά με την πρώιμη και πολύ ισχυρή ψυχρή εισβολή στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ: https://www.severe-weather.eu/global-weather/historic-cold-wave-blast-north-america-united-states-november-2025-mk/
- Απλή περιγραφή του φαινομένου της θερμοκρασιακής αναστροφής: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%98%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE_%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE
- Περί του θαλάσσιου ρεύματος του βορείου Ατλαντικού (Atlantic Meridiontal Overturning Circulation – AMOC) από την Ελβετική Μετεωρολογική Υπηρεσία (στα Αγγλικά): https://www.meteoswiss.admin.ch/weather/weather-and-climate-from-a-to-z/atlantic-meridional-overturning-circulation-amoc.html
- Επεξήγηση του δείκτη ΝΑΟ και η επιρροή του στη διαμόρφωση του καιρού σε βόρεια Αμερική και Ευρώπη (στα Αγγλικά): https://www.climate.gov/news-features/understanding-climate/climate-variability-north-atlantic-oscillation
- Η μεθοδολογία υπολογισμού των δεικτών ΑΟ/ΝΑΟ: https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/precip/CWlink/daily_ao_index/history/method.shtml#reof
- Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι σε σχετικό άρθρο στις 15 Σεπτεμβρίου “Μια ενδιαφέρουσα αλλαγή στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία της Ευρώπης” (σύνδεσμος: https://umeteo.com/blogs/10275 ), επισημαίνεται για πρώτη φορά η σημαντική εξασθένηση της Ατλαντικής κυκλοφορίας σε συνδυασμό με το ατμοσφαιρικό blocking σε κεντρική Μεσόγειο και κεντρική Ευρώπη. Σε επόμενο άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 29 Σεπτεμβρίου “Rex, τυφώνες και συστήματα σε αντίθετη κίνηση. Μια ασυνήθιστη εβδομάδα για την Ευρώπη” (σύνδεσμος: https://umeteo.com/analysis/10378 ) γίνεται αναφορά στη συνεχή τάση για ανάπτυξη αντικυκλώνων (όπως ο αντικυκλώνας τύπου Rex που εμφανίστηκε στη Ρωσία) ενώ η εξασθένηση της Ατλαντικής κυκλοφορίας διαπιστώνεται με τη χρήση χαρτών. Σε αυτήν την ανάλυση, παρουσιάζονται επίσης και χάρτες απόκλισης της επιφανειακής θερμοκρασίας του βορείου Ατλαντικού. Τέλος, σε επόμενο άρθρο μας στις 15 Οκτωβρίου “Η εξασθένηση της κυκλοφορίας του Ατλαντικού και η διαμόρφωση των μοτίβων στην Ευρώπη” (σύνδεσμος: https://umeteo.com/analysis/10572 ), διαπιστώνεται ότι το διάστημα μεταξύ 23 Σεπτεμβρίου και 22 Οκτωβρίου η κυκλωνική δραστηριότητα στην περιοχή είναι ασθενής, φαινόμενο το οποίο συσχετίζεται εκ νέου με το επίσης εξασθενημένο ρεύμα του βορείου Ατλαντικού.
Πηγή χαρτών: https://tropicaltidbits.com