Η επανεμφάνιση ενός Φθινοπωρινού μοτίβου κορυφώνει το κύμα ψύχους στην Ευρώπη. Ανάλυση έως και τις πρώτες ημέρες του 2026
Από τις 22 Δεκεμβρίου το μοτίβο της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας της Ευρώπης άρχισε να διαφοροποιείται με τάση για ανάπτυξη ισχυρού αντικυκλώνα στο βόρειο Ατλαντικό. Συνέπεια αυτού είναι οι διαδοχικές καταβάσεις ψύχους αλλά και η εκ νέου ενεργοποίηση της κυκλωνικής δραστηριότητας στη Μεσόγειο με αποτέλεσμα τις αυξημένες βροχές στη χώρα μας έως και τουλάχιστον τις πρώτες ημέρες του 2026. Το συγκεκριμένο μοτίβο έχει επανεμφανιστεί και κατά τη διάρκεια του Φθινοπώρου. Στο άρθρο αυτό πραγματοποιείται ανάλυση με τη βοήθεια χαρτών και παραπομπών σε προηγούμενη αρθρογραφία με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις συνθήκες του καιρού σε Ευρώπη και Ελλάδα.
Ακολουθεί η παράθεση προγνωστικών χαρτών και η ανάλυσή τους ενώ στο τέλος του κειμένου γράφεται η σύνοψη / συμπεράσματα που σχετίζονται με την εξέλιξη του καιρού στη χώρα μας.
Ανάλυση προγνωστικών χαρτών
Στις επόμενες κινούμενες εικόνες διαδοχικών στιγμιοτύπων απεικονίζεται ο μέσος όρος των πρόγνωσεων πολλαπλού δείγματος του γεωδυναμικού ύψους στην ισοβαρική στάθμη των 500 hpa και η απόκλισή του από την κλιματική τιμή για το διάστημα από 26/12/25 – 00 UTC έως 5/1/26 – 00 UTC ανά 12 ώρες. Η πρώτη εικόνα προέρχεται από το μοντέλο GFS και η δεύτερη από το ECMWF.


Το κοινό χαρακτηριστικό και των δύο προγνωστικών μοντέλων είναι:
- Οι επίμονες αντικυκλωνικές τάσεις στο βόρειο / βορειοδυτικό Ατλαντικό (εμποδισμός / blocking) σε συνδυασμό με χαμηλές πιέσεις σε βόρεια / κεντρική / δυτική Ευρώπη.
- Μπορούμε επίσης να διακρίνουμε την τάση για χαμηλότερες πιέσεις σε Ιβηρική χερσόνησο / βορειοδυτική Αφρική.
- Την κίνηση των διαταραχών από τις ανατολικές ΗΠΑ προς την Ιβηρική χερσόνησο / ΒΔ Αφρική λόγω του προαναφερθέντος εμποδισμού.
Εστιάζοντας πάνω από την Ευρώπη, έχουμε τις αντίστοιχες GIF εικόνες από τα δύο μοντέλα (πρώτη GFS και δεύτερη ECMWF):


- Παρατηρούμε ότι η προγνωστική εικόνα από το GFS είναι περισσότερο σαφής σε σχέση με το Ευρωπαϊκό μοντέλο πρόγνωσης.
- Το GFS δείχνει σαφή τάση επέκτασης του αυλώνα προς την κεντροδυτική Ευρώπη από την Πρωτοχρονιά (Πέμπτη 1 Ιανουαρίου) και μέχρι το Σάββατο 3 Ιανουαρίου και στη συνέχεια μετακίνηση των χαμηλών πιέσεων ανατολικότερα, επηρεάζοντας τα Βαλκάνια και την κεντρική / ανατολική Μεσόγειο.
- Το Ευρωπαϊκό εμφανίζει ανάλογη τάση αν και ασθενέστερη.
Με βάση τα παραπάνω, συμπεραίνουμε ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ψυχρότερου καιρού / κακοκαιρίας σε κεντρικά και δυτικά τμήματα της Ευρώπης τις πρώτες ημέρες του 2026, γεγονός το οποίο σημαίνει και χιονοπτώσεις σε πολλά ηπειρωτικά τμήματα της ηπείρου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κυκλωνική δραστηριότητα είναι αρκετά έντονη στη Μεσόγειο και μια τέτοια διάταξη συνήθως φέρνει αρκετά βροχερό καιρό στη χώρα μας (με έμφαση στα δυτικά). Στα ορεινά τμήματα ωστόσο δεν θα λείψουν και οι χιονοπτώσεις, ιδίως στα βόρεια.
Η παρακάτω εικόνα απεικονίζει τον μέσο όρο των προγνώσεων πολλαπλού δείγματος του προγνωστικού κύκλου της 26ης Δεκεμβρίου 2025 – 00 UTC, για τον υετό του 24ώρου μεταξύ Παρασκευής 2 Ιανουαρίου 12 UTC και Σαββάτου 3 Ιανουαρίου 12 UTC.

Στην επόμενη GIF εικόνα βλέπουμε την εξέλιξη της απόκλισης της θερμοκρασίας στην ισοβαρική στάθμη των 850 hpa σε σχέση με τον κλιματικό μέσο όρο όπως προκύπτει από τη μέση τιμή των προγνώσεων πολλαπλού δείγματος του GFS. Ο προγνωστικός κύκλος που έχει χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς είναι ο ίδιος με τις προηγούμενες εικόνες (26/12/25 – 00 UTC) και βλέπουμε το διάστημα έως και 3 Ιανουαρίου 2026 – 00 UTC.

[ Σημείωση: Η θερμοκρασία (και η απόκλισή της) στην ισοβαρική στάθμη των 850 hpa χρησιμοποιείται για την ανίχνευση ψυχρών / θερμών μεταφορών, λόγω του ότι βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια χωρίς όμως να επηρεάζεται από τις ημερήσιες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις.]
Όσο εξελίσσονται οι ημέρες η προγνωστική εικόνα είναι λιγότερο λεπτομερής, παρ’όλα αυτά μπορούμε να διαπιστώσουμε τα εξής γενικά χαρακτηριστικά:
- Τάση γενικευμένης ψύχρανσης της Ευρώπης σχεδόν στο σύνολό της έως και τις πρώτες ημέρες του 2026.
- Διαδοχικά κύματα – προπομποί ψυχρών (πολικής προέλευσης) αερίων μαζών από την ανατολική Ευρώπη με κατεύθυνση προς την Τουρκία μέχρι και τις 30 Δεκεμβρίου.
- Την τάση για νέο κύμα ψυχρών αερίων μαζών από τις 29-30 Δεκεμβρίου και μετά, το οποίο θα εστιαστεί στην κεντρική και δυτική Ευρώπη τις πρώτες ημέρες του 2026.
Ένα μοτίβο που έχει ήδη εμφανιστεί
Είναι η δεύτερη φορά που παρατηρούμε φέτος αυτήν την εξέλιξη. Η πρώτη φορά υπήρξε το διάστημα 16 – 23 Νοεμβρίου, όπου σημειώθηκε η πρώτη χειμερινού τύπου ψυχρή εισβολή σε κεντρική και δυτική Ευρώπη και πάλι ως αποτέλεσμα των έντονων αντικυκλωνικών τάσεων στην περιοχή της Γροιλανδίας.
Η συγκεκριμένη κατάσταση σχολιάζεται και αναλύεται στο ακόλουθο άρθρο (17/11/25): https://umeteo.com/analysis/10856 .
Αν προς το παρόν τα σενάρια εξέλιξης του καιρού τυπικά δεν έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει, η επαναληψιμότητα των ατμοσφαιρικών μοτίβων μπορεί εν τέλει να μας υποδείξει την πιθανότερη εξέλιξη κατά τις πρώτες ημέρες του 2026, η οποία έρχεται σε συμφωνία με το GFS όπως παρουσιάστηκε παραπάνω.
Τόσο στο άρθρο της 17ης Νοεμβρίου , όσο και σε προγενέστερα (π.χ. 15 Οκτωβρίου, 29 Σεπτεμβρίου) είχε γίνει εκτενής αναφορά στο γεγονός ότι παρατηρείται μια ασυνήθιστη εξασθένηση του θερμού ρεύματος του βορείου Ατλαντικού (το οποίο αποτελεί προέκταση του ρεύματος του κόλπου του Μεξικού). Η εξασθένηση αυτή απεικονίζεται στην αρνητική απόκλιση των επιφανειακών θερμοκρασιών σε σχέση με τον κλιματικό μέσο όρο.
Στον παρακάτω χάρτη παρατηρούμε ότι η τάση για αρνητικές αποκλίσεις στην ίδια περιοχή συνεχίζεται:

Η σχέση του ρεύματος του βορείου Ατλαντικού με την κίνηση των συστημάτων στην περιοχή είναι αμφίδρομη. Η τάση για εξασθένησή του είχε από τις αρχές του Φθινοπώρου θεωρηθεί ισχυρό σήμα για ψυχρότερο του κανονικού Χειμώνα στην κεντρική / δυτική Ευρώπη. Τα όσα λοιπόν παρουσιάζονται σε αυτό το άρθρο (αλλά και σε προηγούμενες αναλύσεις), περιγράφουν απλώς τον μηχανισμό που αυτό συμβαίνει, δηλαδή την κατά διαστήματα πολύ έντονη ανάπτυξη αντικυκλώνων στο βόρειο Ατλαντικό, οι οποίοι ωθούν πολικές αέριες μάζες νοτιότερα εντός της Ευρώπης.
Σύνοψη / Συμπεράσματα
Με βάση τα παραπάνω, έως και τις 30-31 Δεκεμβρίου αναμένονται:
- Χαμηλότερες του κανονικού θερμοκρασίες στην ανατολική Ευρώπη / Μαύρη Θάλασσα / Τουρκία και διαδοχικές καταβάσεις ψύχους με χιονοπτώσεις έως και χαμηλά υψόμετρα.
- Εξασθένηση της κυκλωνικής δραστηριότητας στη δυτική Μεσόγειο.
- Καλές συνθήκες στο μεγαλύτερο τμήμα της ηπειρωτικής Ευρώπης, με εξαίρεση τη Σκανδιναβική χερσόνησο και αλλά με πτώση στη θερμοκρασία.
Από τις 31 Δεκεμβρίου έως και 5 Ιανουαρίου 2026 – πιθανότερο σενάριο εξέλιξης:
- Αρκετά χαμηλές θερμοκρασίες στο σύνολο σχεδόν της Ευρώπης (εξαιρείται η χώρα μας όπου αναμένονται κανονικές τιμές) με έντονα πτωτική τάση στα κεντρικά και δυτικά
- Αυξημένη πιθανότητα χιονοπτώσεων σε πολλά τμήματα της βόρειας / κεντρικής και περιοχές της δυτικής Ευρώπης
- Βροχερός καιρός σε Ιταλία, Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο με χιονοπτώσεις στα ορεινά. Πιθανές χιονοπτώσεις (ισχυρές) και σε βορειότερα Βαλκάνια.
Πηγές / Παραπομπές
- Οι χάρτες προέρχονται από την ιστοσελίδα: https://tropicaltidbits.com
- Δημιουργία εικόνων GIF: https://ezgif.com