← Ειδήσεις

Πέμπτη 23 Ιουνίου: Καύσωνας και καταιγίδες

Αποτελεί η αναφορά στις μέγιστες θερμοκρασίες της ημέρας, αντικειμενικό τρόπο καταγραφής των θερμότερων περιοχών της χώρας; Πόσο τελικά έφτασε η θερμοκρασία, πού σημειώθηκαν οι περισσότερες βροχές και ποιό ήταν το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των καταιγίδων;

Ημέρα ανάλογη της Τετάρτης 22 Ιουνίου (εδώ η σχετική ενημέρωση) και η Πέμπτη 23 Ιουνίου, δηλαδή υψηλές θερμοκρασίες αλλά και εκδήλωση καταιγίδων στα βορειοανατολικά τμήματα της χώρας.

Η διαφορά όμως ήταν το γεγονός οτι και τα δύο προαναφερθέντα χαρακτηριστικά ήταν εντονότερα: Από τη μία πλευρά οι θερμοκρασίες ήταν υψηλότερες σε σχέση με την Τετάρτη, αλλά και οι καταιγίδες ισχυρότερες με πολλές αναφορές για βίαιους ανέμους και χαλαζοπτώσεις, παρουσιάζοντας μια ιδιαίτερη κίνηση στο χώρο στην οποία θα αναφερθούμε στη συνέχεια.

Ποιές ήταν η πραγματικά θερμότερες περιοχές της χώρας;

Στο σχετικό άρθρο “τί ορίζουμε ως καύσωνα” που υπάρχει στο meteo-wiki της ιστοσελίδας μας, διαπιστώνουμε οτι στους σχετικούς ορισμούς όπως δίνονται από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας αλλά και από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, εκτός από την αναφορά στις μέγιστες θερμοκρασίες, υπάρχει επίσης η αναφορά στις μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες. Στην πραγματικότητα θα πρέπει να ισχύουν και οι δύο συνθήκες: Μέγιστη θερμοκρασία >37° (ή 38° κατά περίπτωση) και μέση θερμοκρασία >31°.

Συνεπώς, για την ορθότητα της καταγραφής των δεδομένων θα πρέπει να παρουσιαστούν και οι σχετικές τιμές της μέσης θερμοκρασίας σε συνδυασμό με τις μέγιστες. Έτσι λοιπόν, αντιθέτως με ο,τι είθισται να συμβαίνει, στον επόμενο πίνακα που ακολουθεί θα παρουσιαστούν μόνο οι σταθμοί όπου η μέση θερμοκρασία ξεπέρασε τους 31°. Ο λόγος που γίνεται αυτό είναι διότι η μέση τιμή της θερμοκρασίας είναι ορθότερος δείκτης επιρροής του φαινομένου στις διάφορες περιοχές της χώρας και επηρεάζει περισσότερο το περιβάλλον και τους ανθρώπινους οργανισμούς σε σχέση με τη στιγμιαία καταγραφή της μέγιστης θερμοκρασίας.

ΣταθμόςΜέση θερμοκρασίαΜέγιστη θερμοκρασία
Αγία Τριάδα Φθιώτιδας33,341,1
Λαμία33,140,2
Λίνδος Ρόδου32,836,5
Άγιοι Θεόδωροι Κορινθίας32,739,7
Αμφίκλεια32,740,3
Άγιος Δημήτριος Βοιωτίας32,241,6
Αμπελόκηποι Αθηνών32,037,3
Λευκοχώρι Φθιώτιδας32,042,1
Δίδυμα Αργολίδας31,937,7
Παλαιοκούνδρουρας Μάνδρα31,938,4
Στυλίδα31,939,8
Λάρισα31,940,9
Πατήσια Αθηνών31,836,8
Αγία Παρασκευή Αθηνών31,737,2
Χαλκίδα31,740,0
Ασπρόπυργος31,636,4
Νέος Κόσμος Αθηνών31,536,2
Πευκάλη Κορινθίας31,437,4
Βόλος31,438,3
Κλειδί Βοιωτίας31,239,0
Τρίκαλα31,239,2
Σπάρτη31,239,4
Μακρακώμη31,240,1
Μονεμβασιά31,136,8
Λιβαδειά31,141,1
Υμηττός – Δάφνη Αθήνα31,035,6
Αχαρνές31,037,5
Θήβα / Νέα Οδός31,040,6
Πίνακας 1: Οι υψηλότερες μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες σε διάφορες περιοχές της χώρας και η μέγιστη τιμή τους.

Παρατηρούμε λοιπόν με βάση τα στοιχεία του πίνακα 1, οτι σε τουλάχιστον 22 θέσεις μετεωρολογικών σταθμών η μέση θερμοκρασία υπήρξε μεγαλύτερη των 31° αλλά και η μέγιστη μεγαλύτερη των 37°, πληρώντας τις προϋποθέσεις ώστε η ημέρα να χαρακτηριστεί ως “ημέρα καύσωνα”.

Επιπλέον, η πλειοψηφία των παραπάνω περιοχών βρίσκεται στην ανατολική Στερεά, συμπεριλαμβανομένων και τμημάτων του λεκανοπεδίου της Αττικής, στη Θεσσαλία και στην ανατολική Πελοπόννησο.

Σχετικά με την στιγμιαία καταγραφή της μέγιστης θερμοκρασίας, στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι περιοχές της χώρας όπου ξεπέρασε τους 38°.

ΣταθμόςΜέγιστη Θερμοκρασία (ºC)Υψόμετρο (m)
Λευκοχώρι Φθιώτιδας42,1133
Άγιος Δημήτριος – Κωπαΐδα41,698
Πλατανούλια Τυρνάβου41,183
Αγία Τριάδα Φθιώτιδας41,129
Λιβαδειά41,1120
Λάρισα40,982
Ψαχνά Ευβοίας40,860
Άμφισσα40,745
Θήβα / Νέα Οδός40,6108
Τανάγρα40,6140
Δένδρα Τύρναβος40,375
Αμφίκλεια40,3245
Λαμία40,2107
Μακρακώμη40,1125
Χαλκίδα40,0200
Στυλίδα39,855
Θεολόγος Φθιώτιδας39,730
Άγιοι Θεόδωροι Κορινθίας39,737
Σπάρτη39,4204
Θερμοπύλες39,29
Βατερή Ευβοίας39,2130
Τρίκαλα39,2163
Πολύδροσο Φωκίδας39,1350
Κλειδί Βοιωτίας39,0221
Πλώρα Ηρακλείου38,9132
Γόρτυνα Ηρακλείου38,9185
Θήβα38,9255
Μακροχώρι Ημαθίας38,930
Μουζάκι Καρδίτσας38,7175
Βαμβακού Λάρισας38,6148
Τακτικούπολη Τροιζηνίας38,615
Νεμέα Κορινθίας38,6290
Βαθιά Λογγά Φθιώτιδας38,6303
Τρίπολη38,4650
Παλαιοκούνδουρας Μάνδρας Αττικής38,4392
Γυναικόκαστρο Κιλκίς38,475
Βόλος38,352
Καρδίτσα38,391
Βαγιώνια Ηρακλείου38,2196
Καλαμπάκα38,0238
Πίνακας 2: Περιοχές της χώρας όπου η μέγιστη θερμοκρασία ξεπέρασε τους 38 βαθμούς.

Εάν λάβουμε υπόψιν μόνο τη μέγιστη θερμοκρασία, προστίθενται τελικά και άλλα διαμερίσματα της χώρας όπως η Κρήτη, τμήματα της κεντρικής Μακεδονίας και η Εύβοια.

Τελικά, η υψηλότερη θερμοκρασία αυτού του επεισοδίου καταγράφθηκε στο Λευκοχώρι Φθιώτιδας με 42,1 βαθμούς.

Σε ποιές περιοχές σημειώθηκαν καταιγίδες;

Στον επόμενο πίνακα παρουσιάζεται το συνολικό ύψος βροχής του 24ώρου σε περιοχές όπου ξεπέρασε τα 0,4mm.

ΣταθμόςΎψος βροχής (mm)
Λεύκη Ξάνθης31,6
Άβδηρα12,9
Πρώτη Σερρών12,0
Σαμοθράκη11,2
Σάπιες Μαρώνεια9,9
Πλαγιά Κιλκίς8,8
Περιθώρι, Κάτω Νευροκόπι8,6
Πεδινό, Κιλκίς7,4
Παρανέστι Δράμας7,2
Ίμερος Ροδόπης7,0
Σίνδος Θεσσαλονίκης6,0
Λαϊλιάς Σερρών5,6
Αλεξανδρούπολη4,8
Μικρόκαμπος Δράμας4,4
Κορδελιό Θεσσαλονίκης2,8
Στρατώνι Χαλκιδικής2,4
Φωτόλιβος Δράμας2,4
Μονή Βατοπεδίου2,0
Καλαμαριά Θεσσαλονίκης2,0
Κάτω Νευροκόπι1,8
Λαγκαδάς1,6
Γυναικόκαστρο Κιλκίς1,6
Φτελιά Δράμας1,2
Μουριές Κιλκίς1,2
Νόησις Θεσσαλονίκη1,2
Κοίμησις Σερρών1,0
Ορεστιάδα0,8
Μονή Μεγίστης Λαύρας0,8
Χίος0,8
Νέα Πέραμος Καβάλας0,4
Πίνακας 3: Περιοχές της χώρας όπου σημειώθηκαν βροχοπτώσεις >0.4mm.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει όμως η κατανομή των ηλεκτρικών εκκενώσεων στο χώρο. Στον παρακάτω χάρτη απεικονίζονται οι ηλεκτρικές εκκενώσεις για όλη τη διάρκεια του 24ώρου στη Βαλκανική χερσόνησο. Στις περιοχές εκδήλωσης κεραυνικής δραστηριότητας έχουμε συνήθως και το πέρασμα των πυρήνων των καταιγιδων.

Εικόνα 1: Καταγραφή ηλεκτρικών εκκενώσεων στη Βαλκανική χερσόνησο σύμφωνα με το σύστημα blitzortung.

Με λευκό απεικονίζονται οι κεραυνοί που εκδηλώθηκαν μεταξύ 8 και 12 το βράδυ, με κίτρινο όσοι εκδηλώθηκαν μεταξύ 4 και 8 το απόγευμα, με πορτοκαλί όσοι εκδηλώθηκαν μετξύ 12 και 4 το μεσημέρι και ούτω καθ’εξής μέχρι να φτάσουμε στο πρώτο 4ωρο του 24ώρου (σκούρο κόκκινο).

Βάσει των παραπάνω χρωματισμών, διαπιστώνουμε την κίνηση των πυρήνων από τα βορειοδυτικά προς τα νοτιοανατολικά σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, διασχίζοντας σχεδόν όλη τη Βαλκανική χερσόννησο. Επηρεάστηκαν συγκεκριμένες περιοχές σε “λωρίδες” μήκους εκατοντάδων χιλιομέτρων, ενώ γειτονικές φαίνεται πως παρέμειναν ανεπηρέαστες. Οι συγκεκριμένοι πυρήνες κατάφεραν μάλιστα να διατηρηθούν και πάνω από τη θάλασσα όπου εκδηλώθηκαν καταιγίδες και σε τμήματα του κεντρικού / βορείου / βορειοανατολικού Αιγαίου. Σε πολλές περιπτώσεις αναφέρθηκαν θυελλώδεις άνεμοι αλλά και χαλαζοπτώσεις μεγάλου μεγέθους.

Είχαν προβλεφθεί τα φαινόμενα;

Τόσο οι συνθήκες καύσωνα όσο και η αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης καταιγίδων, είχαν προβλεφθεί με ακρίβεια από την ιστοσελίδα μας (σχετικό άρθρο εδώ). Αυτό που δεν είχε δοθεί ήταν, η πιθανότητα τα φαινόμενα αυτά να μετακινηθούν και στα τμήματα του βορείου και ανατολικού Αιγαίου.

Πηγές άρθρου:

  1. Live δεδομένα μετεωρολογικών σταθμών: https://wxplanet.com
  2. Ρεκόρ μετεωρολογικών σταθμών: https://www.e-kairos.com
  3. Δεδομένα ηλεκτρικών εκκενώσεων: https://www.lightningmaps.org